Basit usul, işletme defteri ve bilanço esası
SMMM Tolga Melekoğlu tarafından hazırlandı. Son güncelleme:
Vergi açısından işletmeler üç ayrı düzende izlenir. Hangisine tabi olduğunuz; işinizin türüne ve hacmine göre belirlenir.
Basit usul
Küçük esnaf için öngörülen düzendir. İşini bizzat yapan, işyeri kira bedeli ve hasılatı kanunda belirlenen sınırların altında kalan gerçek kişiler basit usule tabi olabilir.
Basit usulde kazanç, 2021'den bu yana gelir vergisinden istisnadır. Bu mükellefler alış ve satış belgelerini saklamak ve belirli bildirimleri yapmakla yükümlüdür.
İşletme hesabı esası (ikinci sınıf tüccar)
Basit usul şartlarını taşımayan ama iş hacmi bilanço esası sınırlarının altında kalan işletmeler, işletme defteri tutar. Gelir ve giderler tek bir defterde izlenir.
Bilanço esası (birinci sınıf tüccar)
Limited ve anonim şirketler her zaman bilanço esasına göre defter tutar. Şahıs işletmeleri ise aşağıdaki sınırları aşınca bilanço esasına geçer. Yevmiye defteri, defter-i kebir ve envanter defteri tutulur.
| İşletme türü | 2026 bilanço esası sınırı |
|---|---|
| Alım-satım işleri | Yıllık alış 2.500.000 TL veya yıllık satış 3.500.000 TL |
| Hizmet işleri | Yıllık gayrisafi iş hasılatı 1.200.000 TL |
| Her iki işin birlikte yapılması | Hizmet hasılatının beş katı ile yıllık satış toplamı 2.500.000 TL |
Sınırları aşan işletme, kural olarak izleyen yıldan itibaren bilanço esasına geçer. Sınırlar her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellenir.
Sık sorulanlar
Hangi düzende olduğumu nereden öğrenirim?
Vergi levhanızda ve vergi dairesi kaydınızda yer alır. Kayıt, beyan ettiğiniz faaliyet ve iş hacmine göre belirlenir.
Bilanço esasından işletme defterine dönülebilir mi?
Belirli koşullarda mümkündür. İş hacminin kanunda öngörülen oranda ve sürede sınırların altında kalması gerekir.
Kendi durumunuz için büromuza danışabilirsiniz.
Dayanak
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu md. 177–180 (birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, sınıf değiştirme)
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu md. 46–48 (basit usul şartları)
- 7194 sayılı Kanun (basit usul kazanç istisnası)