Muhtasar ve prim hizmet beyannamesi nedir?
SMMM Tolga Melekoğlu tarafından hazırlandı. Son güncelleme:
Muhtasar ve prim hizmet beyannamesi, işverenin yaptığı vergi kesintilerini ve çalışanlarının sigorta bilgilerini tek formda bildirdiği beyannamedir. Genel kural olarak ilgili ayı izleyen ayın 26'sı saat 23.59'a kadar elektronik ortamda verilir.
Muhtasar ve prim hizmet beyannamesi neyi birleştirir?
Bu beyanname iki ayrı bildirimin birleşmesiyle oluştu: vergi kanunlarına göre verilen muhtasar beyanname ile 5510 sayılı Kanun'a göre SGK'ya verilen aylık prim ve hizmet belgesi. Muhtasar, "kısaltılmış" demektir; burada işverenin başkaları adına kestiği vergilerin toplu bildirimini anlatır.
Beyannamede kesilen vergiler ve bunların matrahları (vergi hesaplanan tutar) ile her sigortalının prime esas kazancı ve prim ödeme gün sayısı birlikte bildirilir. Uygulama bazı pilot illerde başladı; Türkiye genelinde 1 Temmuz 2020'den beri uygulanıyor.
Kimler muhtasar ve prim hizmet beyannamesi verir?
GİB'in açıklamasına göre iki grup bu beyannameyi vermek zorundadır:
- Vergi kesintisi yapmak zorunda olanlar: ticaret şirketleri, gerçek gelirini beyan etmek zorunda olan ticaret ve serbest meslek erbabı, dernekler, vakıflar, kooperatifler, kamu idareleri ve benzerleri.
- Sigortalı çalıştıranlar: 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesi kapsamındaki (hizmet akdiyle çalışan) sigortalıları bildirmekle yükümlü olan işverenler.
Vergi kesintisi yapmayan ama sigortalı çalıştıran işverenler de, örneğin apartman yönetimleri, bu beyannameyi verir. Bu durumda beyannamenin yalnızca sigorta bölümü doldurulur.
Beyanname ne zaman verilir ve vergi ne zaman ödenir?
| Dönem | Son gün | Vergi ödemesi |
|---|---|---|
| Aylık | İzleyen ayın 26'sı, saat 23.59 | Beyanname verme süresi içinde |
| Üç aylık | Üç aylık dönemi izleyen ayın 26'sı (26 Nisan, 26 Temmuz, 26 Ekim, 26 Ocak) | Beyanname verme süresi içinde |
Örneğin Ekim ayına ait aylık beyanname, kasım ayının 26'sı saat 23.59'a kadar gönderilir. Beyannameyle bildirilen vergi ve sigorta primleri ayrı ayrı tahakkuk eder (borç olarak hesaplanır); primlerin ödeme süresi SGK mevzuatına göre belirlenir.
Aylık mı, üç aylık mı verilir?
Dönem, işçi çalıştırıp çalıştırmadığınıza ve işçi sayınıza bağlıdır:
- İşçi çalıştırmayanlar: Bildirilecek prim ve hizmet bilgisi olmadığından beyanname üç aylık dönemlerle verilir.
- 10'dan fazla işçi çalıştıranlar: Hem vergi kesintileri hem sigorta bilgileri her ay bildirilir.
- En fazla 10 işçi çalıştıranlar: Sigorta bölümü her ay verilir. Vergi kesintileri ise üç ayda bir, mart, haziran, eylül ve aralık dönemlerinde beyan edilebilir. İsteyenler vergi kesintilerini de aylık beyan edebilir; o zaman vergi beyan edildiği ayda ödenir.
Ziraî ürün bedelleri üzerinden vergi kesintisi yapanlar, işçi sayısına bakılmaksızın aylık beyan verir. Üç aylık dönemi seçmek için vergi dairesine önceden bildirimde bulunmak gerekir.
Beyanname nereden gönderilir?
Muhtasar ve prim hizmet beyannamesi yalnızca elektronik ortamda verilir. Mükellef kendi e-beyanname şifresiyle gönderebilir veya bu işi sözleşmeli bir mali müşavire yaptırabilir. Gönderim GİB'in beyanname düzenleme programı, İnternet Vergi Dairesi ya da Defter Beyan Sistemi üzerinden yapılır.
Dikkat edilmesi gerekenler
- İlk kez işçi çalıştırmaya başladıysanız ve döneminiz üç aylıksa, vergi dairesine dönem değişikliği dilekçesi vermeniz gerekebilir.
- Ücretin çalışma döneminin başında mı sonunda mı ödendiği, vergi kesintisinin hangi aya ait beyannameye gireceğini değiştirebilir.
- Süreler zaman zaman sirkülerle uzatılabilir; güncel süreleri GİB duyurularından takip edin.
Sık sorulanlar
İşçim yok, yine de muhtasar verir miyim?
Vergi kesintisi yaptığınız bir ödeme varsa beyanname verirsiniz; işçi çalıştırmıyorsanız dönem üç aylıktır. Kesintiye tabi ödemeniz olup olmadığını büromuzla netleştirebilirsiniz.
Personelim 10 kişiyi geçerse ne değişir?
10'dan fazla işçi çalıştıranlar vergi kesintilerini de her ay beyan eder. Dönem değişikliği için vergi dairesi kayıtlarınızın güncellenmesi gerekir.
Bordro ve bildirimlerinizin süresinde hazırlanması için bordro ve SGK hizmetimize, işe giriş ve çıkış bildirimleri için işçi çalıştırırken SGK yükümlülükleri yazımıza, diğer son günler için vergi takvimine bakabilirsiniz. Kendi durumunuz için büromuza danışabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; mükellefin durumuna göre farklılık olabilir.
Dayanak
- GİB, Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi Broşürü (Eylül 2020, Yayın No: 360): tanım (193 sayılı GVK md. 98/A), kimlerin vereceği, aylık/üç aylık dönem, 10 işçi sınırı, elektronik gönderim
- GİB, 10.08.2020 tarihli Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi Dönem Değişikliği Duyurusu (193 sayılı GVK md. 98; Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi Genel Tebliği Sıra No: 1, md. 5)
- GİB, Beyanname Verme ve Ödeme Süreleri tablosu (aylık ve üç aylık beyanname: izleyen ayın 26'sı saat 23.59)